مقالات
چگونه بیمار را از تخت به ویلچر منتقل کنیم؟
انتقال بیمار از تخت به ویلچر فقط بلند کردن و نشاندن او روی صندلی نیست. خانواده باید بداند بیمار چقدر میتواند در حرکت مشارکت کند، چه کمکی لازم دارد و آیا محیط و تجهیزات برای این جابهجایی مناسب هستند. روشی که برای یک سالمند با توان ایستادن مناسب است، ممکن است برای بیماری که وزنش را روی پاها تحمل نمیکند مناسب نباشد. [۸]
در این راهنما، آمادگی قبل از حرکت، مراحل کلی کمک به بیمارِ واجد شرایط و تفاوت کاربرد بالابر و صندلی انتقال را مرور میکنیم. آموزش حضوری با خود بیمار و وسیلهای که در خانه دارید، بخش ضروری یادگیری است. [۱]
راهنمای آموزشی برای بیمار، خانواده و مراقب؛ جایگزین ارزیابی و آموزش عملی کادر درمان نیست. تاریخ تدوین: ۲۵ مهر ۱۴۰۵.
اگر بیمار نمیتواند وزن خود را تحمل کند یا هنگام نشستن و ایستادن ناپایدار است، با بغل کردن یا کشیدن بدن او انتقال را امتحان نکنید. ابتدا روش و وسیله مناسب باید تعیین شود. همچنین بروز ضعف ناگهانی یکطرفه یا اختلال گفتار، دلیل توقف جابهجایی و تماس با اورژانس ۱۱۵ است. [۲] [۱۲]
قبل از انتقال بیمار از تخت به ویلچر، چه چیزی باید بررسی شود؟
انتخاب روش به توان تحمل وزن، تعادل، میزان همکاری، درد، خستگی و نیاز به حمایت بدنی بستگی دارد. تعداد مراقبان و فضای لازم هم باید مشخص شود؛ توان بیمار ممکن است در طول روز تغییر کند. [۲]
| موضوع بررسی | پرسش کاربردی |
|---|---|
| تحمل وزن | بیمار تا چه حد میتواند وزن خود را روی پاها نگه دارد؟ |
| تعادل و همکاری | آیا نشستن را حفظ میکند و دستورهای ساده را متوجه میشود؟ |
| درد و محدودیت حرکت | چه محدودیتهایی در برنامه درمانی برای حرکت او ثبت شده است؟ |
| محیط و کمک لازم | چه وسیله و چند مراقب آموزشدیده لازم است؟ |
برای بیماری که توان حرکتی او روشن نیست یا وضعیتش تغییر کرده، میتوانید امکان ارزیابی از طریق خدمات طب فیزیکی در منزل را بررسی کنید. نتیجه ارزیابی باید به یک برنامه قابلاجرا برای خود بیمار و خانواده تبدیل شود.
آمادهسازی تخت و ویلچر؛ کارهایی که قبل از بلند کردن بیمار انجام میدهیم
قبل از شروع، بیمار را از کاری که قرار است انجام شود آگاه کنید و مقصد را آماده نگه دارید. جمع کردن وسایل در میانه حرکت، میتواند توجه مراقب را از بیمار منحرف کند. [۸]
- مسیر را خلوت کنید: سیم، زیرانداز لغزنده و وسایل مزاحم را از محل جابهجایی کنار بگذارید؛ کف نباید خیس باشد. [۴] [۹]
- ویلچر را آماده کنید: در جای مناسب کنار تخت قرار دهید و ترمزهای آن را قفل کنید. جاپاییها باید مطابق طراحی وسیله از مسیر انتقال کنار بروند. [۳]
- کفش مناسب بپوشانید: کفش یا پاپوش باید اندازه پا باشد، از پا خارج نشود و چسبندگی مناسبی داشته باشد. [۹]
- فضای تجهیزات را بررسی کنید: در صورت استفاده از بالابر، جا برای پایهها و حرکت دستگاه و دسترسی به سطح مقصد لازم است. [۱۱]
روی جاپایی ویلچر نایستید و از آن بهعنوان پله استفاده نکنید؛ این کار میتواند باعث واژگونی شود. پس از نشستن کامل، پاها در وضعیت حمایتشده قرار میگیرند. [۵]
۷ مرحله کلی انتقال بیمار از تخت به ویلچر با کمک مراقب
این مرور، فقط برای بیمارِ ارزیابیشده با توان تحمل وزن و پس از آموزش حضوری است. بیماری که نمیتواند روی پا وزن بگذارد، نباید با این روش جابهجا شود. [۳]
۱. برنامه و نقش هر نفر را روشن کنید
روش تعیینشده، وسیله و تعداد کمککنندگان را مرور کنید. اگر کمک لازم در دسترس نیست، انتقال را شروع نکنید. [۸]
۲. بیمار را با روش آموزشدادهشده به حالت نشسته برسانید
در لبه تخت، نشستن بیمار باید پایدار باشد و پاها به زمین برسند. حرکت از خوابیده به نشسته هم باید متناسب با شرایط او انجام شود. [۳]
۳. برای بررسی حال بیمار مکث کنید
پس از نشستن عجله نکنید. اگر بیمار احساس سرگیجه یا بیثباتی دارد، به مرحله ایستادن نروید و کمک مناسب بگیرید. [۳]
۴. تکیهگاه دست و پا را تنظیم کنید
بیمار، طبق آموزش، از سطح ثابت برای برخاستن کمک بگیرد؛ واکر را به طرف خود نکشد و گردن مراقب را نگیرد. [۴] [۳]
۵. برخاستن را هماهنگ انجام دهید
با علامت مشترک و روش حمایت آموزشدادهشده حرکت کنید؛ بیمار سهم مجاز خود را در تحمل وزن انجام دهد. اگر توان ادامه ندارد، طبق آموزش او را به تکیهگاه امن برگردانید و کمک بگیرید. [۳]
۶. به سمت نشیمن ویلچر تغییر جهت دهید
تغییر جهت با جابهجایی پاها انجام میشود؛ از چرخاندن تنه در حالی که پاها ثابت ماندهاند پرهیز کنید. محل ایستادن مراقب را در آموزش عملی تمرین کنید. [۳]
۷. نشستن و حمایت نهایی را بررسی کنید
بیمار را آرام روی نشیمن هدایت کنید. پس از استقرار کامل، وضعیت تنه و پاها و نیاز به حمایت را بررسی کنید و سپس جاپاییها را تنظیم کنید. [۵]
چه زمانی برای جابهجایی بیمار به بالابر نیاز داریم؟
وقتی انتقال با ایستادن برای بیمار مناسب نیست، کادر درمان باید وسیله کمکی متناسب را تعیین کند. بالابر بیمار میتواند با تکیهگاه مناسب بدن، جابهجایی بین دو سطح را امکانپذیر کند؛ اما انتخاب دستگاه، اسلینگ و شیوه اتصال، به شرایط بیمار و دستور سازنده وابسته است. [۶] [۷]
برای آشنایی با یکی از گزینههای فروشگاه، مشخصات بالابر بیمار KSP مدل PLK 140CT را ببینید. پیش از انتخاب، ظرفیت مجاز درجشده روی دستگاه و متعلقات، نوع تکیهگاه و سازگاری آنها را بررسی کنید.
کنترلهای مهم قبل از استفاده از بالابر
- اسلینگ، یعنی تکیهگاه پارچهای بدن، باید از نوع و اندازه مناسب و مورد تأیید سازنده همان بالابر باشد.
- پارچه، دوخت، بندها و اتصالها را بررسی کنید؛ از اسلینگ آسیبدیده استفاده نکنید.
- ظرفیت مجاز دستگاه و اسلینگ نباید کمتر از وزن بیمار باشد.
- بیمار را در حالت آویزان تنها نگذارید و روش کار و اقدامات اضطراری دستگاه را پیش از استفاده یاد بگیرید. [۶] [۱۱]
ترمز ویلچر و ترمز بالابر یک دستور مشترک ندارند. ویلچرِ مقصد باید ثابت و ترمزش قفل باشد. وضعیت ترمز خود بالابر متحرک، هنگام بالا یا پایین بردن، طبق دفترچه سازنده و برنامه انتقال تعیین میشود؛ قفل بودن همیشگی چرخهای بالابر را فرض نکنید. [۶] [۱۰]
بالابر را هم برای جابهجایی طولانی در خانه به کار نبرید، مگر سازنده همان مدل، چنین کاربریای را مجاز اعلام کرده باشد. [۱۱]
صندلی انتقال بیمار چه کمکی میکند؟
بعضی صندلیهای انتقال، نشیمن بازشونده دارند و برای موقعیتهای مشخص جابهجایی طراحی شدهاند. نمونه صندلی انتقال بیمار دستی با نشیمن دوتکه را میتوانید در فروشگاه ثمین پلاس بررسی کنید. بازشونده بودن نشیمن، بهتنهایی نشان نمیدهد این وسیله برای هر بیمار مناسب است.
پیش از انتخاب، درباره توان نشستن و نیاز به حمایت بیمار، اندازه نشیمن، محدوده تنظیم ارتفاع، ظرفیت مجاز، قفلها و فضای کنار تخت سؤال کنید. تناسب وسیله با بیمار و محیط باید ارزیابی شود و نحوه استفاده را با همان مدل یاد بگیرید. [۲] [۱]
اشتباهات رایج هنگام بلند کردن بیمار از تخت
- اتکا به زور مراقب: قدرت بدنی جای ارزیابی و آموزش را نمیگیرد؛ بلند کردن نادرست میتواند هم به بیمار و هم به کمر مراقب آسیب بزند. [۱]
- استفاده از وسیله نامتناسب: داشتن دستگاه کافی نیست؛ اندازه، نوع حمایت و سازگاری متعلقات اهمیت دارد. [۷]
- کم کردن تعداد کمککنندگان: تعداد افراد باید بر اساس ارزیابی و دستور تجهیزات تعیین شود، نه صرفاً حضور یک همراه در خانه. [۸]
- ادامه دادن با تغییر وضعیت بیمار: افزایش خستگی یا کاهش توان همکاری، دلیل بازبینی برنامه جابهجایی است. [۲]
اگر بیمار حین جابهجایی زمین خورد، چه کنیم؟
انتقال را ادامه ندهید و بیمار را با عجله از زمین بلند نکنید. اگر احتمال آسیب سر، گردن، کمر یا لگن وجود دارد، یا فرد نمیتواند بلند شود، کمک فوری پزشکی بگیرید. بیمار را تا رسیدن کمک راحت و گرم نگه دارید. [۹]
اجاره بالابر بیمار و هماهنگی خدمات در تهران و کرج
اگر نیاز به وسیله کمکی موقت است، شرایط اجاره بالابر بیمار را بررسی کنید. هنگام هماهنگی، وزن و نیازهای حمایتی بیمار، ارتفاع و فضای زیر تخت، عرض مسیر و تعداد مراقبان در دسترس را توضیح دهید. همچنین درباره آموزش تحویل، متعلقات، سرویس دستگاه و پشتیبانی سؤال کنید. [۱۱]
ثمین پلاس خدمات در منزل و اجاره تجهیزات را در تهران و کرج ارائه میکند. برای فروش تجهیزات، ارسال به سراسر کشور انجام میشود و هزینه ارسال بر عهده مشتری است. امکان ارائه خدمت و تناسب تجهیزات با وضعیت بیمار را پیش از هماهنگی نهایی بررسی کنید.
برای هماهنگی ارزیابی یا تجهیزات: شرایط حرکتی بیمار و مشخصات محیط خانه را آماده کنید تا نیاز شما دقیقتر بررسی شود.
پرسشهای متداول درباره انتقال بیمار از تخت به ویلچر
آیا میتوان بیماری را که نمیایستد با بغل کردن جابهجا کرد؟
این کار را خودسرانه امتحان نکنید. ناتوانی در تحمل وزن، دلیل ارزیابی برای روش و وسیله کمکی مناسب است. [۱]
برای انتقال بیمار به چند نفر نیاز داریم؟
عدد ثابتی برای همه وجود ندارد. توان بیمار، روش انتقال، محیط و دستگاه تعیینکنندهاند. اگر برنامه به دو مراقب نیاز دارد، یکنفره انجامش ندهید. [۸]
آیا ترمز بالابر هم باید مثل ویلچر قفل باشد؟
وضعیت ترمز بالابر به نوع دستگاه، مرحله کار و دستور سازنده بستگی دارد؛ دستور قفل کردن ترمز ویلچر را به همه بالابرها تعمیم ندهید. [۱۰]
هر اسلینگی به هر بالابری وصل میشود؟
خیر. نوع اتصال، اندازه و سازگاری اسلینگ با بالابر باید طبق تأیید سازنده بررسی شود. ظاهر مشابه اتصالها کافی نیست. [۷]
صندلی انتقال دستی برای همه بیماران مناسب است؟
خیر. تناسب آن به شرایط بیمار و محیط وابسته است. قبل از خرید، ارزیابی و امکان امتحان کردن وسیله در محل استفاده را بررسی کنید. [۱]
پس از تغییر وضعیت حرکتی بیمار، همان روش قبلی را ادامه بدهیم؟
اگر توان تحمل وزن، تعادل یا همکاری بیمار تغییر کرده است، روش انتقال باید دوباره ارزیابی شود. [۲]
منابع راهنما
ارجاعهای شمارهدار، منابع بخشهای مرتبط را نشان میدهند. دستور اختصاصی تیم درمان و دفترچه سازنده همان وسیله، مبنای اجرای برنامه انتقال بیمار است.
- NHS — جابهجایی، بلند کردن و کمک به حرکت فرد دیگر
- HSE — ارزیابی فردی و مدیریت خطر در انتقال بیمار
- MedlinePlus — انتقال بیمار از تخت به ویلچر
- WWL NHS — برخاستن از حالت نشسته با یا بدون وسیله کمکحرکتی
- Frimley Health NHS — ایمنی ویلچر و جاپاییها
- FDA — استفاده ایمن از بالابر بیمار و انتخاب اسلینگ
- HSE — راهنمای جابهجایی افراد با بالابر
- HSE — تجهیزات و تعداد مراقبان موردنیاز
- NHS — زمین خوردن و زمان دریافت کمک پزشکی
- Leicestershire Partnership NHS — دستور استفاده از بالابر و وضعیت ترمزها
- FDA — راهنمای ایمنی و آمادهسازی بالابر در منزل
- NHS — نشانههای هشدار سکته مغزی